T24 Dış Haberler
Ermenistan ile tarihi stratejik ortağı Rusya ortasındaki bağlar süratle kötüleşiyor.
Geçtiğimiz hafta Erivan, Azerbaycan’ın Ermenistan’a yönelik “saldırganlığına” karşı Rusya’nın “mutlak kayıtsızlığını” eleştirmiş ve Başbakan Nikol Paşinyan, ülkesinin güvenliği için Moskova’ya neredeyse büsbütün bağımlı olmasını “stratejik bir hata” olarak değerlendirmişti. Bu defa de Erivan, Rusya’nın işgalinden bu yana birinci kere Ukrayna’ya insani yardım paketi gönderiyor.
RFE/RL’nin Ermeni servisinin bildirdiğine nazaran niteliği ve ölçüsü tam olarak açıklanmayan yardım, Kiev’de Ukrayna’nın inisiyatifiyle düzenlenen Üçüncü Hanımefendiler ve Beyefendiler Tepesi’ne katılacak olan başbakanın eşi Anna Hakobyan tarafından ulaştırılacak.
İlişkiler giderek kötüleşiyor
Ermenistan-Rusya bağları, Azerbaycan güçlerinin Ermenistan topraklarına saldırdığı ve her iki taraftan yaklaşık 400 kişinin öldüğü çatışmalarda birkaç kilometrekarelik alanı ele geçirdiği Eylül 2022’den bu yana giderek kötüleşiyor.
Paşinyan, Kremlin’e uzaklıklı: Ukrayna işgaline dayanak vermediğimiz için Rusya, Azerbaycan’a karşı Ermenistan’ı savunmayı bıraktı
2 Eylül’de İtalyan La Repubblica gazetesine verdiği bir röportajda Başbakan Paşinyan, Rus barış güçlerinin Azerbaycan’la 2020’deki savaştan bu yana Dağlık Karabağ’daki Ermenileri müdafaadaki “başarısızlığını” eleştirdi. Paşinyan ayrıyeten Erivan’ın güvenliğini neredeyse büsbütün Rusya’ya bağlamasının “stratejik bir hata” olduğundan yakındı ve Batı ile daha kapsamlı bir işbirliği yapmayı düşündüğünü söyledi.
5 Eylül’de Ermenistan Savunma Bakanlığı, Ermeni ve ABD birliklerinin bu ay içinde 9 günlük bir tatbikat düzenleyeceğini duyurdu. Bakanlık tatbikatın “barışı muhafaza misyonları sırasında çatışan taraflar ortasında istikrarı sağlama operasyonlarına” odaklanacağını söyledi.
Ermenistan ve ABD’den ortak askeri tatbikat
“Rusya, Ermenistan’ı terk edemez”
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov ise 7 Eylül’de yaptığı açıklamada Ermenistan-ABD ortak tatbikatını şöyle kıymetlendirdi:
“Bu durumda, bu tıp tatbikatların yapılmasının durumun istikrara kavuşmasını kolaylaştırmayacağı katidir – her halükarda bölgede karşılıklı itimat ortamının güçlenmesini kolaylaştırmayacaktır.”
İki gün evvel Peskov, Paşinyan’ın La Repubblica’ya verdiği mülakatta Rusya’nın Güney Kafkasya bölgesini “terk ettiği” tarafındaki kelamlarını reddetmiş ve “Rusya bu bölgenin ayrılmaz bir kesimidir, hasebiyle hiçbir yere gidemez. Rusya Ermenistan’ı terk edemez” demişti.
Ermenistan şu anda yaklaşık 10 bin Rus askerine mesken sahipliği yapıyor ve bunların 5 bini Gümrü’deki 102. Rus askeri üssünde konuşlanmış durumda. Öbürleri ise Zvartnots Memleketler arası Havaalanı da dahil olmak üzere Erivan’da konuşlanmış durumda.
Ermenistan, bu sene Rusya liderliğindeki askeri tatbikatlara konut sahipliği yapmayacak
Rus hudut birlikleri uzun müddettir Ermenistan-Türkiye ve Ermenistan-İran sonlarını denetliyor ve son vakitlerde Azerbaycan hududundaki gerginliklere karşılık olarak bu sona konuşlandırıldı.
Etnik Ermeni nüfusun ağır olduğu Dağlık Karabağ bölgesinde 2025 yılında sona erecek 5 yıllık bir periyot için 2 bin Rus barış gücü askeri daha konuşlandırıldı.
Rusya birebir vakitte Ermenistan’ın açık orta en büyük ticari ortağıdır ve Erivan’ın Moskova’ya olan ekonomik bağımlılığı Ukrayna savaşının başlamasından bu yana daha da arttı.
Ermenistan, Roma Statüsü’nü onaylanması için parlamentoya gönderdi
Ermenistan Başbakanı Paşinyan bu hafta, Rusya’nın aylardır lisana getirdiği itirazlara karşın Memleketler arası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) Roma statüsünü onaylanmak üzere parlamentoya gönderdi. Ermenistan’ın hedefi, Ermenilere yönelik ihlal argümanları nedeniyle Azerbaycan’ı UCM’de dava edebilmek. Fakat tüzüğün onaylanması, en azından yasal olarak, Ermenistan’ın Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’i ziyaret etmesi halinde tutuklamak zorunda kalacağı manasına geliyor. Çünkü mahkeme Mart ayında Ukraynalı çocukların kaçırılmasıyla ilgili olarak Putin hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı.
Roma Statüsü, 15 Haziran 1998-17 Temmuz 1998 tarihleri ortasında toplanan Birleşmiş Milletler Konferası’nın karara bağladığı Milletlerarası Ceza Mahkemesi’nin kuruluş statüsüdür. Milletlerarası Ceza Mahkemesi (UCM); savaş kabahatleri, insanlığa karşı işlenen kabahatler, soykırım kabahatleri ve akın kabahatlerine bakan milletlerarası bir mahkemedir. UCM kararlarının bağlayıcılığı ülkelerin Roma Statüsü’ne taraf olup olmamasına bağlıdır. Roma Statüsü’ne taraf olan ülkeler, UCM’nin kararlarını uygulamakla yükümlüdür. Taraf olmayan ülkeler mahkemeyi sadece belli hatalar için yetkilendirebilir. UCM, Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin için tutuklama ve yakalama kararı yayımlamıştı. Tutuklama ve yakalama kararının sebebi Ukraynalı çocukların ‘hukuksuz hudut dışı edilmesi’ olarak açıklanmıştı. |
Memleketler arası Ceza Mahkemesi’nden Putin için tutuklama kararı
Rusya, Ermenistan’ın kararından duyduğu “memnuniyetsizliği” lisana getirerek bu adım için açıklama talep etti.
Erivan merkezli Bölgesel Demokrasi ve Güvenlik Merkezi isimli fikir kuruluşunun lideri Tigran Grigoryan, Rusya’nın Ermenistan’a tüzüğü onaylamaması için baskı yapabileceğini söylüyor.
Grigoryan, Eurasianet’e verdiği demeçte Rusya’nın Ermenistan’ı “cezalandırmak” için harekete geçebileceğini söyledi. Grigoryan, Nisan ayında Ermenistan Anayasa Mahkemesi’nin muahedeyi onaylamasının akabinde Ermenistan’dan süt eserleri ithalatını yasakladığını hatırlattı.
Analist, yakın gelecekte Ermenistan’ın dış siyasetinde esaslı bir değişiklik ya da Rusya’nın Ermenistan’a karşı dramatik bir atak yapmasını beklemediğini de kelamlarına ekledi.
Grigoryan “Ermenistan Rusya’ya karşı telaffuzunu biraz sertleştirdi zira Rusya’nın Dağlık Karabağ konusunda Azerbaycan’ın tavrını kabul ettiği görülüyor, bu da Ermenistan’ın kaybedecek bir şeyi olmadığı manasına geliyor. Rusya’nın teklifleri şu anda Azerbaycan’ın teklifleriyle aynı” dedi.
Bir önceki yazımız olan Süleyman Soylu, kendisine yakınlığıyla bilinen Ayhan Bora Kaplan haberi için kabahat duyurusunda bulunacak başlıklı makalemizde Ayhan Bora Kaplan ve Süleyman Soylu hakkında bilgiler verilmektedir.